Het was de spontane uitroep van een van onze oudere groepsleden. De intensieve Israël-verkenning had veel meer opgeleverd dan hij had durven dromen. De reis was bedoeld als verdieping van onze Israël-betrokkenheid. Veel toeristische hoogtepunten sloegen we over. We kozen voor wandelingen en gesprekken met diverse bewoners. We begonnen in Galilea met het wandelen in de voetsporen van onze Heer. We liepen op een pad van Nazareth naar Kapernaum. Over een gedeelte van de zgn. Jesus-trail. In Nazareth wandelden we door een dorp, zoals dat in Jezus dagen geweest zou zijn. In Jeruzalem door een olijfgaard, die lag naast Gethsemane. Daar vierden we ook het avondmaal. Met een beker wijn, die druppelde, omdat hij lekte. Door de ondergrondse watertunnel van koning Hizkia waden we naar het water van Siloam. In de oude stad wilden we een beperkt deel van de kruisroute lopen. Maar op de eerste vrijdag van de ramadan liepen duizenden Moslims door oud Jeruzalem Ze hadden op het tempelplein gebeden. Voor ons geen kans. Op weg naar Tel Aviv verkenden we al wandelend een Bijbelse tuin. We stampten in de schaduw de hysop-plant tot kleine deeltjes. Door de hitte beperkten we soms de lengte van onze wandelingen.

Naast de wandelingen voerden we diverse gesprekken. In een dorpje vlakbij Nazareth spraken we met een zelfbewuste bedoeïenen-vrouw over de emancipatie van deze bevolkingsgroep. In Jericho met Christen-Palestijnen over hun vredesproject, dat het vertrouwen tussen Joden en Palestijnen zou moeten herstellen. In Jeruzalem met een inspirerend Nederlands Joods echtpaar over de Sabbaths-avond. Zij leerden ons een sabbatslied wat we gedurende de hele reis hebben gezongen. Nana etc In Bethlehem ontmoeten we enkele Palestijnse vrouwen. Via het Arabisch onderwijs instituut werkten ze aan hun ontwikkeling. We bezochten ook een boerderij van 2 Palestijnse broers. Ze komen op voor de familie rechten van hun land. Een vertegenwoordiger van de Joodse dorpen rondom Bethlehem legde ons uit hoe hij hun rol en de samenwerking met de Palestijnen ziet. Naast wandelingen en gesprekken bezochten we aantal interessante plekken. We reden met taxibusjes naar de top van de Tabor. De berg waar Jezus verheerlijkt zou zijn. Een mooi landschap omringde deze berg. We bezochten een organisatie die zich bezighoudt met het reinigen van het zee-, bron- en meerwater. Sinds 2014 heeft Israël haar waterschaarste kunnen omzetten in overvloed. Ze exporteert grote hoeveelheden naar Jordanië. We werden bij de Jordaan geraakt door de onderdompeling van diverse wit geklede mensen. In Jafo lazen we bij het huis van Simon de leerlooier over Petrus. Hij werd daar opgeroepen om over zijn grenzen heen te gaan. Dat deden we in vele opzichten.

We vierden wat we konden. Met 80 plussers dansen overkomt me niet vaak. Tijdens deze reis gebeurde dat meerdere malen. Vrolijk en uitbundig. Op de Onafhankelijkheidsdag in de kibboets met de Joodse jeugd. In Bethlehem met Palestijnse vrouwen. Tijdens Sabbaths-avond met Joodse mannen en jongens op het plein bij de zgn. Klaagmuur. Het feest van de jongens, die worden aangenomen als volwassen zoon der wet, was ook een vrolijke happening. Tijdens een avondsluiting dansten we bij een Iers danslied uit ons nieuwe liedboek. Een van onze groepsleden speelde dat lied met zijn mondharmonica. Enkele leden van onze groep dansten in Tel Aviv bij de eerste halve finale van het songfestival. Tot onze verbazing waren we met Duncan in het El Al vliegtuig gestapt op weg naar dit festival.

In onze groep ontbraken de clubjes. Singles en duo’s keken spontaan naar elkaar om. Niemand hoefde tegen zijn zin alleen te gaan shoppen. We namen elkaar met creatieve humor op de hak. Van je hela hola, hela. Bij de terugblik op deze reis bleek dat we ons doel hadden bereikt. Ons inzicht in het complexe land was verdiept. Het vredesraadsel vergroot. De reis had ons bevrijd van de behoefte aan snelle oplossingen. Tijdens de avondsluitingen vertelden diverse leden wat hen onderweg had geraakt. Dat verbond ons met elkaar en met Hem, die ons overvloedig heeft gezegend. Tja, zo’n reis beleef je niet vaak. Mark Verrips.